أبو علي سينا
مقدمه 18
رساله نفس ( فارسى )
و ژان دولاروشل « 1 » و ماتيو داكاسپارتا « 2 » كه از شاگردان و پيروان سنت اگوستن بودند ، از نظر آنكه برهان شيخ را با عقايد استاد خود منطبق يافتند ، توجه خاص بدان مبذول داشته و در موارد لزوم براى اثبات مطالب مربوط بامور روحى و نفسى به آن استناد مىنمودند . عقايد و افكار ابن سينا بخصوص برهان « انسان معلق » وى دربارهء اثبات نفس ، نه تنها در سراسر قرون وسطى ، تأثير عظيم و عميق نموده بلكه در افكار دانشمندان قرون بعد نيز نفوذ زياد داشته است ؛ چنان كه دكارت فيلسوف عاليمقام فرانسوى كه پدر فلسفهء جديد لقب يافته ، در بيان افكار جديد فلسفى خود كه بر پايهء اصل « كوژيتو » استوار مىباشد ، تحت تأثير افكار ابن سينا واقع شده است . دكارت براى اثبات وجود نفس و همچنين اثبات وجود صانع جهان و عالم موجودات ، ببرهانى كه ابن سينا و سنت اگوستن پيش از وى درين باب اقامه كردهاند ، متوسل شده است . بعقيدهء فيلسوف فرانسوى ، حواس در حال بيدارى ، انسان را فريب مىدهند و عالم خارج را آنطور كه فى الحقيقه وجود دارد ، نشان نمىيدهند ، در نتيجه انسان نمىتواند بادراكات خود اعتماد و اطمينان كند و ناگزير در وادى شك و ترديد سرگشته و حيران مىماند ، بعبارت ديگر آدمى مىتواند در همه چيز شك كند ولى قادر نيست كه در حقيقت وجود خويش يعنى نفس ، شك و ترديد به خود راه دهد و منكر آن شود ، زيرا همان فكر شك كردن و بالنتيجه انديشيدن و فكر كردن ، خود دليل بر وجود نفس است : « من فكر مىكنم پس وجود دارم » « 3 » . دكارت
--> ( 1 ) - Jean De la Rochelle , La summa de anima , edit . T . Domeni - Chelli , Prato 1882 ( 2 ) - Matthieu D , Aquasparta quaestiones disputatae Selectae qu V ) edit . Quaracchi't . i . p . 324 ( ( 3 ) - « Cogito ergo sum « , je pense donc je suis .